automaty perkusyjne. stopa

Ten gość.
Nigdy nie będziesz twardszy od wesołego grabarza z wąsem, grającego na bębnie.
Ja również, dlatego o nim tym razem nie wspomnę już ani słowem.

* * *

niezychowski

 

Pierwotnie automaty perkusyjne miały stanowić alternatywę w budżetowych studiach nagraniowych dla sesyjnych perkusistów z ich zestawami. Stąd też ich banki brzmień stanowią odpowiednik podstawowego instrumentarium perkusyjnego lub perkusjonistycznego.

* * *
Bass drum, bęben taktowy, czyli właśnie stopa jest podstawą sekcji rytmicznej i jako taki nie tylko nadaje tempo utworowi, lecz również wyznacza początki taktów i fraz.
W typowym zestawie perkusyjnym bęben basowy, czyli właśnie stopa, to bęben o średnicy ok. 22-28 cali wzbudzany filcową pałką mocowaną do pedału. Rama bębna może być zamknięta jedną lub dwiema membranami i wygłuszona wewnątrz specjalną matą. Frontowa mebrana może mieć okrągłe wycięcie. Wzajemne zestrojenie naciągów, rozmiar ramy oraz wewnętrzne wytłumienie bębna mają pierwszorzędny wpływ na brzmienie stopy, która może mieć długi jednolity pod względem wysokości wygłos, lub wybrzmiewać szybko, dźwiękiem potężnym, lecz o nieokreślonej wysokości.

* * *

Synteza.

Wziąwszy pod uwagę charakter brzmienia stopy perkusyjnej, brzmienia BD w automatach perkusyjnych uwzględniają jego trzy główne aspekty:

  • szybki, bardzo wyraźny atak,
  • szybkość opadająnia dźwięku bazowego
  • i długość jego wygłosu.

Wszystkie te trzy elementy można uzyskać przy użyciu syntezatora z jednym oscylatorem.

Zarówno wysokość dźwięku bazowego (42,5Hz), jak i wysokość podbicia pitch env (+36st/+24st) są wyłącznie przykładowymi wartościami. Warto jednak pamiętać, że bazy większości brzmień BD operują w granicach 50Hz, a swoistą soczystość stopa uzyskuje właśnie dzięki zjazdowi wysokości dźwięku z okolic 200Hz. Wraz ze skróceniem pitch env (szybszy spadek wysokości) stopa staje się zimna, sucha, zbliżając się charakterem do sławetnej TR-808. Wydłużenie pitch env i/lub zmiana krzywizny (slope) przybliża brzmienie stopy ku miękkiemu uderzeniu TR-909

Inną metodą odtworzenia peaku rozpoczynającego atak jest przesunięcie fazy oscylatora na koniec pierwszej ćwiartki cyklu (phase: 25%), dzięki czemu można uprościć kształt pitch envelope.

Drugą metodą, bliższą modelom syntezy stosowanym w hardware’owych automatach perkusyjnych, jest zastosowanie dwóch niezależnych oscylatorów, z których pierwszy odpowiedzialny jest za początkowy peak ataku, drugi zaś generuje dźwięk bazy stopy.

Dużo ciekawsze efekty można jednak uzyskać korzystając z syntezy FM.
W takim przypadku Główny oscylator pozostaje w zasadzie bez zmian, natomiast drugi po ustawieniu jako LFO generuje początkowy peak ataku i wzmacnia zakres działania pitch envelope.

W przypadku syntezy FM pierwszorzędne znaczenie (jak widać na załączonym filmie) ma przede wszystkim głośność drugiego oscylatora i przesunięcie jego fazy.

* * *

Projektowanie brzmienia.

Stopa stanowi bazę rytmiczną, ale powinna pozostawać w zgodzie z tonacją utworu – jeśli ma mieć rozpoznawalną wysokość, albo przynajmniej pasować brzmieniowo do jego charakteru – jeśli pozostaje niemuzycznym elementem perkusji.

Zmieniając wartości poszczególnych parametrów, jak ADSR obwiedni głośności, wysokość i ADSR pitch envelope, wzajemne głośności oscylatorów, wpływamy na ostateczne brzmienie stopy, i tak:
przedłużenie ataku obwiedni głośności głównego oscylatora powoduje zmatowienie, skrócenie jej wygłosu (decay) zmniejsza siłę stopy, podwyższenie początkowego pitch env. powoduje agresywniejszy w brzmieniu atak, a skrócenie ADSR pitchu wychładza ją i przybliża do brzmienia basu.

Niebagatelny wpływ na brzmienie stopy ma oczywiście również wybór typu fali. Sinusoida jest tu nieprzypadkowy: przenosi największą energię i w odróżnieniu od innych przebiegów nie zajmuje wyższych zakresów częstotliwościowych, przez co nie wymaga użycia filtrów.

* * *

Korekcja.

O ile synteza stopy wydaje się być dość prosta, o tyle dalsze operacje na brzmieniu można określić jako “wolną amerykankę”.
Dużo w tym zakresie zależy od wybranego gatunku muzycznego, stylistyki i atmosfery utworu, a także aranżu i instrumentacji.
Warto jednak zwrócić uwagę na kilka aspektów.

  1. Odcięcie (hi pass) głównej składowej stopy powoduje skrócenie dźwięku i nadaje mu charakter typowo perkusyjnego elementu nie mającego bezpośredniego wpływu na melodykę i harmonię utworu,
  2. podcięcie (negative bell) w okolicach 70-90 Hz osłabia stopę
  3. podcięcie (negative bell) w okolicach 100-200 Hz powoduje wychłodzenie brzmienia, jeśli baza nie zostaje podcięta, stopa może zyskać nieco szalone, szkliste brzmienie, jednak często brak ingerencji w tych zakresach powoduje, iż stopa traci sprężystość i jest zamulona,
  4. podcięcie (negative bell) w okolicach 300-500 Hz nadaje stopie nieco agresywne, zadziorne brzmienie, uwypukla jednak zakresy 100-200 Hz, przez co, może powodować w tych zakresach problemy w miksie,
  5. podcięcie (negative bell) w okolicach 500-800 Hz uwypukla wierzchołek ataku (górne zakresy)
  6. podcięcie (hi shelf) powyżej 1 kHz powoduje zmatowienie ataku.

 

[]

txt v.02

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s